https://tepbac.com/tin-tuc/full/nganh-thuy-san-va-dong-luc-tang-truong-moi-sau-67-nam-38902.html
Sáng 1/4/1959, trong chuyến thăm làng cá Cát Bà và Cát Hải (Hải Phòng), Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Biển bạc của ta do nhân dân ta làm chủ”. Lời khẳng định về chủ quyền và tiềm năng kinh tế biển năm ấy đã trở thành kim chỉ nam để Chính phủ chọn ngày 1/4 hàng năm làm ngày truyền thống ngành.
Từ những đội tàu nan thô sơ, sau gần 7 thập kỷ, thủy sản đã trở thành “trụ đỡ” kinh tế với vị thế top 3 quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới, bên cạnh Trung Quốc và Na Uy.
Hệ sinh thái xuất khẩu tỷ USD
Báo cáo từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho thấy, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành liên tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Tôm và cá tra Việt Nam hiện có mặt tại hơn 160 thị trường, trong đó Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc tiếp tục là các đối tác chiến lược, chiếm tỷ trọng chi phối.
Các mô hình nuôi thủy sản hiện đại đang dần trở nên quen thuộc trong đời sống canh tác. Ảnh: Farmext Base.
Điểm nhấn trong những năm gần đây là sự bứt phá của công nghệ. Tại các thủ phủ tôm ĐBSCL hay vùng nuôi biển xa bờ Quảng Ninh, Khánh Hòa, phương thức canh tác truyền thống đang dần được thay thế bằng các mô hình nuôi hiện đại. Việc làm chủ quy trình nuôi không chỉ giúp kiểm soát chất lượng mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc khắt khe từ những thị trường khó tính nhất.
Áp lực từ luật chơi xanh
Dù giữ vững vị thế, ngành thủy sản đang đứng trước những rào cản kỹ thuật mang tính toàn cầu. Việc tháo gỡ thẻ vàng IUU (khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định) từ Ủy ban Châu Âu (EC) vẫn là ưu tiên sống còn của Chính phủ và các địa phương ven biển trong năm 2026.
Luật chơi mới ngày càng khắt khe về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Ảnh: Tepbac.
Tuy nhiên, thách thức không chỉ dừng lại ở IUU. Thị trường quốc tế bắt đầu áp dụng các quy chuẩn về tín chỉ carbon và bảo vệ đa dạng sinh học. Ngành thủy sản không còn dư địa để chạy theo số lượng. Mục tiêu hiện nay là thay đổi về chất, hiện đại hóa chuỗi cung ứng và giảm phát thải sâu trong khâu chế biến.
Điểm tựa nơi đầu sóng
Bên cạnh vai trò kinh tế, ngành thủy sản là sinh kế của hơn 4 triệu lao động và cũng là mắt xích quan trọng trong chiến lược bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các chính sách hỗ trợ đóng tàu vỏ thép, bảo hiểm và xăng dầu đã tạo điểm tựa vững chắc để ngư dân duy trì hiện diện tại các ngư trường truyền thống như Hoàng Sa, Trường Sa.
Sự hiện hiện của ngư dân là điểm tựa vững chắc cho chủ quyền biển đảo. Ảnh: Tepbac.
Trong tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia biển mạnh. Ngành thủy sản được kỳ vọng sẽ chuyển mình thành một ngành sản xuất hiện đại, có trách nhiệm với môi trường, giữ vững vị thế nhưng với một diện mạo xanh và bền vững hơn.
English