Những năm gần đây, tình hình biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp với các đợt nắng nóng kéo dài, nhiệt độ môi trường tăng cao đã và đang tác động mạnh đến hoạt động nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nghề nuôi tôm. Nắng nóng không chỉ làm giảm năng suất, chất lượng tôm nuôi mà còn gia tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh, gây thiệt hại đáng kể về kinh tế cho người nuôi.
Nhiệt độ cao ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường ao nuôi
Khi nhiệt độ không khí tăng cao, nhiệt độ nước ao nuôi cũng tăng theo, đặc biệt vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Nhiệt độ nước vượt ngưỡng thích hợp khiến tôm bị stress, giảm khả năng bắt mồi và tăng trưởng chậm. Đồng thời, hàm lượng oxy hòa tan trong nước giảm mạnh, trong khi nhu cầu oxy của tôm và các sinh vật trong ao lại tăng lên. Bên cạnh đó, nhiệt độ cao làm gia tăng quá trình phân hủy chất hữu cơ, khiến các khí độc như NH₃, H₂S phát sinh nhiều hơn. Đây là những yếu tố bất lợi làm suy giảm sức khỏe tôm nuôi và gây mất ổn định môi trường ao.
Gia tăng nguy cơ dịch bệnh trên tôm
Môi trường ao nuôi biến động mạnh do nắng nóng là điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh phát triển. Tôm dễ mắc các bệnh do vi khuẩn, ký sinh trùng và virus như bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND), bệnh phân trắng, bệnh đốm trắng hay các bệnh do vi khuẩn Vibrio gây ra. Khi sức đề kháng suy giảm, tôm thường có biểu hiện giảm ăn, bơi lờ đờ, nổi đầu hoặc chết rải rác. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, dịch bệnh có thể bùng phát trên diện rộng, gây thiệt hại lớn cho người nuôi.
Những giải pháp giảm thiểu thiệt hại
Để hạn chế ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng, người nuôi tôm cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp:
- Theo dõi thường xuyên các chỉ tiêu môi trường như nhiệt độ, pH, oxy hòa tan, độ kiềm và khí độc trong ao.
- Duy trì mực nước ao phù hợp, hạn chế biến động nhiệt độ giữa ngày và đêm.
- Tăng cường quạt nước, sục khí nhằm bổ sung oxy và tạo sự lưu thông nước trong ao.
- Bổ sung vitamin C, khoáng chất và các chế phẩm sinh học giúp nâng cao sức đề kháng cho tôm.
- Điều chỉnh lượng thức ăn hợp lý, tránh cho ăn quá nhiều trong thời điểm nhiệt độ cao.
- Chủ động che chắn hoặc tạo vùng nước sâu để tôm tránh nóng.
- Thực hiện tốt các biện pháp an toàn sinh học và thường xuyên kiểm tra sức khỏe đàn tôm.
Chủ động thích ứng để phát triển bền vững
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc chủ động theo dõi thời tiết và áp dụng các biện pháp quản lý ao nuôi khoa học là yếu tố quyết định đến thành công của vụ nuôi. Người nuôi cần nâng cao kiến thức kỹ thuật, ứng dụng công nghệ trong giám sát môi trường và phòng bệnh nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo vệ hiệu quả sản xuất. Sự chủ động thích ứng với nắng nóng không chỉ giúp hạn chế thiệt hại trước mắt mà còn góp phần xây dựng ngành nuôi tôm phát triển ổn định, hiệu quả và bền vững trong tương lai.
KHOA tHUỶ SẢN
English