Trước thách thức chi phí và môi trường của ngành tôm, sterol thực vật trong công thức thức ăn được xem là hướng đi mới giúp đáp ứng nhu cầu cholesterol của vật nuôi, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững.
Bài toán cholesterol
Trong công thức thức ăn tôm, việc đảm bảo đủ cholesterol luôn là yêu cầu quan trọng vì tôm không thể tự tổng hợp hợp chất này. Các nhà sản xuất thường bổ sung cholesterol thông qua các nguyên liệu truyền thống như dầu cá, dầu mực hay bột cá.
Tuy nhiên, khi ngành thức ăn chăn nuôi ngày càng chuyển sang sử dụng nhiều nguyên liệu có nguồn gốc thực vật nhằm giảm chi phí và giảm áp lực lên tài nguyên biển, nguy cơ thiếu hụt cholesterol trong khẩu phần của tôm đã trở thành mối quan ngại lớn trong nhiều năm qua.
Sterol thực vật mang lại hiệu quả tương đương cholesterol. Ảnh: ST
Một số giải pháp đã được áp dụng để khắc phục vấn đề này, chẳng hạn bổ sung phospholipid hoặc axit mật nhằm cải thiện khả năng hấp thu. Dù vậy, việc đáp ứng nhu cầu cholesterol cho tôm vẫn là một thách thức tốn kém đối với các nhà sản xuất thức ăn. Trong bối cảnh đó, sterol thực vật được xem là một hướng tiếp cận mới đầy tiềm năng.
Sterol thực vật – giải pháp hiệu quả và tiết kiệm
Một nghiên cứu gần đây của ADM đã đánh giá tác động của việc bổ sung sterol vào khẩu phần thức ăn cho TTCT. Thí nghiệm sử dụng ba loại khẩu phần: khẩu phần cơ bản không bổ sung sterol, khẩu phần bổ sung 1 g/kg cholesterol tinh (>92%) và khẩu phần bổ sung 1 g/kg sterol thực vật (>95%).
Tôm được nuôi trong hệ thống tuần hoàn (RAS) và cho ăn trong 62 ngày, từ trọng lượng ban đầu khoảng 0,5 g/con đến khi đạt 10 – 15 g/con. Kết quả cho thấy việc bổ sung sterol dù là cholesterol hay sterol thực vật đều giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) so với khẩu phần cơ bản.
Đáng chú ý, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tăng trưởng giữa nhóm tôm được bổ sung cholesterol và nhóm được bổ sung sterol thực vật. Ngoài ra, hàm lượng cholesterol trong mô gan tụy của tôm ăn khẩu phần sterol thực vật cũng tương đương với nhóm bổ sung cholesterol. Điều này cho thấy tôm có khả năng chuyển hóa một phần sterol thực vật thành cholesterol để đáp ứng nhu cầu sinh lý của cơ thể.
Nghiên cứu trên chứng minh sterol thực vật có thể mang lại hiệu quả tăng trưởng tương đương cholesterol trong khẩu phần thức ăn tôm thực tế, đồng thời giúp cải thiện hiệu quả chi phí.
Trước nhu cầu ngày càng lớn của ngành, ADM đã phát triển sản phẩm Plant Sterols AN – nguồn sterol thực vật cô đặc với hàm lượng trên 95%. Sản phẩm dạng bột khô này có độ ổn định cao trong quá trình chế biến thức ăn, thời gian bảo quản dài và dễ sử dụng trong công thức. Khi bổ sung vào thức ăn tôm, sản phẩm giúp duy trì tăng trưởng nhanh và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng thức ăn, đồng thời cho phép các nhà sản xuất giảm phụ thuộc vào những nguyên liệu giàu cholesterol có nguồn gốc động vật.
Theo kế hoạch, sản phẩm này sẽ được phân phối tại thị trường Việt Nam thông qua bộ phận dinh dưỡng vật nuôi của ADM từ đầu năm 2026.
English