Sử dụng hiệu quả máy cho tôm ăn tự động

Trên thị trường hiện có nhiều dòng máy cho ăn tự động với dung tích chứa, bán kính phun và phương thức điều khiển khác nhau. Vì vậy, người nuôi không nên chọn máy theo giá thành hay công suất đơn thuần mà cần căn cứ vào quy mô sản xuất.

Đối với ao có diện tích nhỏ, máy có bán kính phun vừa phải sẽ giúp thức ăn phân bố đều, tránh tập trung ở một khu vực. Với ao lớn hoặc nuôi mật độ cao, nên ưu tiên các dòng máy có khả năng điều chỉnh bán kính phun, tốc độ quay của đĩa rải và số lần cho ăn trong ngày. Nếu bán kính phun quá nhỏ, vật nuôi sẽ tập trung tranh mồi, tăng kích cỡ không đồng đều; ngược lại, bán kính quá lớn khiến thức ăn rơi vào vùng tôm, cá ít hoạt động, làm tăng thất thoát.

Một tiêu chí khác là khả năng điều chỉnh linh hoạt lượng thức ăn. Máy nên cho phép cài đặt thời gian hoạt động theo giây, điều chỉnh khoảng cách giữa các cữ ăn và thay đổi tốc độ cấp liệu. Đây là yếu tố quyết định độ chính xác khi vật nuôi bước sang các giai đoạn phát triển khác nhau.

Đối với các trang trại quy mô lớn, máy có chức năng điều khiển từ xa, lưu lịch sử cho ăn hoặc kết nối với hệ thống quản lý sẽ giúp theo dõi và điều chỉnh thuận tiện hơn.

Lựa chọn máy cho ăn tự động cần căn cứ vào điều kiện nuôi. Ảnh: Tép Bạc

Đặt máy đúng vị trí

Nhiều trường hợp máy hoạt động ổn định nhưng hiệu quả sử dụng thức ăn vẫn thấp do vị trí lắp đặt chưa hợp lý.

Máy nên được bố trí ở khu vực mặt nước thông thoáng, cách bờ một khoảng đủ để vùng rải không chạm mép ao. Nếu đặt quá sát bờ, một phần thức ăn sẽ rơi lên mái bờ hoặc tập trung ở vùng nước nông, nơi vật nuôi ít kiếm ăn.

Khoảng cách giữa máy và quạt nước cũng cần được tính toán. Không nên đặt ngay trước dòng nước mạnh vì thức ăn sẽ bị cuốn trôi trước khi vật nuôi kịp bắt mồi. Tốt nhất nên bố trí sao cho dòng chảy chỉ hỗ trợ phân tán nhẹ thức ăn, không làm thay đổi vùng rải của máy.

Đối với ao hình chữ nhật, máy thường được đặt gần trung tâm hoặc tại các vị trí có thể bao phủ phần lớn diện tích ao. Với ao sử dụng nhiều máy, cần bố trí vùng rải hợp lý nhằm bảo đảm thức ăn được phân bố đồng đều trên toàn ao.

Trong quá trình sử dụng cũng cần theo dõi hướng gió, bởi gió mạnh có thể làm thay đổi vùng phân bố thức ăn, nhất là với thức ăn nổi.

Cài đặt theo nhu cầu bắt mồi

Một trong những ưu điểm lớn nhất của máy cho ăn tự động là khả năng chia nhỏ khẩu phần thành nhiều cữ trong ngày. Điều này phù hợp với tập tính bắt mồi liên tục của nhiều đối tượng nuôi, đặc biệt là tôm.

Thay vì tập trung phần lớn khẩu phần vào vài bữa cố định, nên chia thành nhiều lần với lượng vừa phải. Khi thức ăn xuất hiện thường xuyên, vật nuôi có nhiều cơ hội bắt mồi hơn, giảm cạnh tranh và hạn chế thức ăn chìm xuống đáy ao.

Tuy nhiên, không nên sử dụng một chương trình cho ăn cố định trong suốt vụ nuôi. Khi vật nuôi tăng trưởng, thời gian bắt mồi, nhu cầu dinh dưỡng và lượng thức ăn đều thay đổi. Người nuôi cần điều chỉnh định kỳ dựa trên kết quả kiểm tra sàng ăn, tốc độ tăng trưởng và lượng thức ăn thực tế tiêu thụ.

Việc tăng hoặc giảm khẩu phần nên thực hiện từ từ, mỗi lần điều chỉnh ở mức nhỏ để dễ theo dõi phản ứng của vật nuôi.

Kết hợp với tình hình thực tế

Việc kiểm tra sàng ăn hoặc quan sát phản ứng bắt mồi sau các cữ chính sẽ giúp đánh giá lượng thức ăn đã phù hợp hay chưa. Nếu thức ăn còn thừa, cần giảm khẩu phần hoặc kéo giãn khoảng cách giữa các lần cho ăn. Ngược lại, khi vật nuôi bắt mồi mạnh và môi trường ổn định, có thể tăng lượng thức ăn từng bước nhỏ.

Đặc biệt, trong những ngày mưa lớn, nắng nóng kéo dài, ôxy hòa tan thấp hoặc các chỉ tiêu môi trường biến động, cần chủ động giảm lượng thức ăn hoặc tạm ngừng cho ăn cho đến khi điều kiện ao nuôi ổn định trở lại.

Định kỳ bảo dưỡng thiết bị

Sau một thời gian sử dụng, lượng thức ăn máy phân phối có thể không còn đúng với thông số cài đặt ban đầu. Nguyên nhân có thể do kích cỡ viên thức ăn thay đổi, đĩa rải bị mài mòn hoặc cơ cấu cấp liệu hoạt động không đồng đều.

Vì vậy, nên định kỳ kiểm tra lượng thức ăn thực tế bằng cách cho máy hoạt động trong một khoảng thời gian xác định, sau đó cân lượng thức ăn thu được để đối chiếu với mức cài đặt. Nếu có sai lệch, cần điều chỉnh lại thông số hoặc kiểm tra bộ phận cấp liệu.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên kiểm tra mô-tơ, bộ điều khiển, pin hoặc nguồn điện. Thùng chứa phải luôn khô ráo để tránh thức ăn vón cục làm tắc đường cấp liệu. Sau mỗi vụ nuôi, nên vệ sinh toàn bộ thiết bị, kiểm tra các bộ phận bị mài mòn và thay thế khi cần thiết.

Đối với các hệ thống điều khiển qua điện thoại hoặc Internet, cần cập nhật phần mềm và kiểm tra kết nối định kỳ nhằm hạn chế lỗi trong quá trình vận hành.